اسم گرگان را که می‌آوری، ناخودآگاه نخستین چیزی که به ذهن‌ها می‌آید جنگل «ناهارخوران» است؛ انگار تاریخ، جغرافیا و هویت فرهنگی و طبیعی مرکز استان گلستان به این خطه مربوط است. نام ناهارخوران برای تمام ایرانیان این قرابت با گرگان را دارد. حالا اما مدتی است این نماد بزرگ که بخشی از جنگل‌های هیرکانی عصر سوم زمین‌شناسی هم هست به نام انواع طرح‌ها دارد از دست می‌رود. یک روز در اثر ساختمان‌سازی و ویلاسازی، روز دیگر به نام طرح‌های گردشگری و حالا  تاسیس یک موزه جنگ !! و ....

بزرگ‌ترین میراث طبیعی و تاریخی گرگان به دلیل ساخت و سازهای پی در پی که  محیط زیست را تخریب  میکند  در خطر نابودی  جدی قرار دارد.

عبدالرضا چراغعلی ؛ رییس کمیسیون فرهنگی، اجتماعی و زیست شهری شورای اسلامی شهر گرگان با اشاره به اینکه در صورت ادامه این روند، ناهارخوران را برای همیشه از دست می‌دهیم   گفت: متاسفانه یکی از نهادهای دولتی، قصد تصرف عرصه وسیعی از پارک جنگلی و تاریخی ناهارخوران و ساخت و ساز موزه در این محوطه را دارد.

دوسوم وزن بدن انسان را آب تشکیل می دهد. آب نه تنها مایه حیات که مایه شادابی و تندرستی است. تندرستی در شرایط بی آبی ناممکن است و ورزش در این شرایط مضر خواهد بود. پس برای بهره مندی از ورزش در چهت افزایش تندرستی و زندگی سالمتر، باید آب را جدی بگیریم.

بدن انسان در شرایط استراحت به ازای هر کیلوگرم وزن معادل یک سی سی آب در ساعت نیاز دارد. این مقدار برای یک فرد 70 کیلوگرمی حدود 7/1 لیتر در روز خواهد بود. این میزان با افزایش فعالیت بدنی و در شرایط محیطی مختلف تا بیش از 10 لیتر در روز می تواند برسد. مواد محلول در آب معمولی شامل مواد معدنی و عناصر مختلف مانند سدیم، پتاسیم، کلسیم، منیزیوم و بسیاری املاح دیگر می باشد. این الکترولیتها و دیگر مواد مورد نیاز بدن از طریق آب و نوشیدنی های مختلف تامین می شوند. کمبود هر کدام از الکترولیتها و عناصر مختلف می تواند باعث ایجاد اختلال در عملکرد بدن بویژه در شرایط دشوار همچون ورزش کوهنوردی شوند. در ورزش کوهنوردی با توجه به نوع فعالیت بدنی و نیز حمل کوله پشتی و شرایط محیطی چون گرما، سرما و باد، نیاز بدن به آب بیشتر است. پاسخ مناسب و کافی به این نیاز لازمه یک برنامه کوهنوردی بدون عارضه است. بهترین راه برآورد میزان مایع مورد نیاز بدن در یک فعالیت ورزشی توزین ورزشکار قبل و بعد از ورزش است. میزان کاهش وزن بیانگر میزان آب از دست رفته و مایع مورد نیاز برای جبران آن است. این روش عملا در ورزشی مثل کوهنوردی قابل انجام نیست. لذا پروتکل های مصرف آب و دیگر مایعات در کوهنوردی لازم و بسیار مفید می باشد.پیش از شروع صعود با مصرف کافی آب باید بدن در حالت هیدراتاسیون مناسب باشد. این امر با مصرف حداقل نیم لیتر آب طی دو ساعت قبل از شروع صعود امکان پذیر است. با توجه به اینکه معمولا مدت متوالی هر صعود بیش از یک ساعت است در یک شرایط آب و هوایی متعادل و در یک برنامه متوسط و ارتفاع نه چندان زیاد، در هر 20 دقیقه حدود 200 تا 250 سی سی آب نوشیده شود. در ورزش کوهنوردی این آب باید حاوی حدود 40 گرم قند (7-6 حبه قند) در هر لیتر باشد. همچنین در صورتی که صعود مداوم بیش از 2 ساعت به طول می انجامد لازم است که حدود 6/0 گرم نمک به هر لیتر این آب اضافه شود. این ترکیب ضمن تامین مایعات مورد نیاز بدن و جبران آب از دست رفته، مانع خستگی کوهنورد می شود. توصیه می شود پس از پایان صعود و تصمیم برای کمپینگ مایع زیاد و شیرین تر نوشیده شود تا ضمن جبران کمبود آب، روند ترمیم ذخایر گلیکوژن عضلات شروع شده و کوهنورد را برای صعود بعدی در همان برنامه آماده سازد. مصرف آب میوه های رقیق شده به نسبت 1 به 2 با آب نیز می تواند مایع مناسبی باشد. باید توجه داشت که مصرف مایعات خیلی شیرین ضمن کاهش جذب آب باعث ایجاد خستگی در کوهنورد نیز خواهد شد.در نهایت باید تاکید نمود که از مهمترین مواد مغذی در ورزش کوهنوردی آب و مایعات است و با توجه به دشواری دسترسی و حمل آب در برنامه های کوهنوردی لازم است که کوهنوردان برنامه ریزی مناسبی جهت مصرف کافی آب در حین صعود و کمپینگ خود داشته باشند. به نظر می رسد برای کم کردن وزن کوله پشتی آخرین چیزی که باید از کوله پشتی خارج شود آب است! چرا که آب مایه توان و موفقیت و در مواقعی نجات جان کوهنورد است.

اگر شما در شبی تاریک و بی ستاره، هوای شدیدا مه آلود یا هر شرایط با دید ضعیف راه بروید یا رانندگی و دریانوردی کنید ...

بله! انسانها نمی توانند در راه راست حرکت کنند! یعنی اگر هیچ نشانه ثابتی برای تطبیق مسیر وجود نداشته باشد همه ما در یک مسیر دایره ای حرکت خواهیم کرد و نهایتا گم میشویم. علتش هم واقعا معلوم نیست اما پژوهشگران انستیتو سایبرنتیک علوم زیستی ماکس پلانک طی آزمایشهای مختلفی بر این مساله صحه گذاشته اند.

اگر شما در شبی تاریک و بی ستاره، هوای شدیدا مه آلود یا هر شرایط با دید ضعیف راه بروید یا رانندگی و دریانوردی کنید ، امکان ندارد که بتوانید در یک مسیر مستقیم حرکت کنید، فرقی هم نمی کند که چقدر تلاش کنید، نهایتا ذات بشریتان شما را به حرکت روی یک مسیر دایره ای وادار خواهد کرد.

برخی اعتقاد دارند که این مساله بخاطر غالب بودن یکی از نیمکره های مغز است که باعث میشود نهایتا فرد به یک سمت میل کند، عده ای هم فکر میکنند دلیل این مساله این است که معمولا یکی از پاهای ما کمی از پای دیگر کوچکتر است (اما این مساله نمی تواند حرکت دایره ای در هنگام رانندگی یا قایقرانی را توجیه کند) به هر حال محققین موسسه ماکس پلانک گفته اند که هیچ کدام از این موارد دلیل این رفتار خاص نیست، حداقل می شود گفت که این نوع حرکت یک دلیل واحد ندارد و احتمالا ترکیبی از چند عامل باعث این پدیده میشوند.

شاید این مطالعه به نوعی پاسخی باشد برای بسیاری از معماهای افسانه ای تاریخ بشر، مخصوصا آن داستانهایی که به دشتهای نفرین شده یا دریاهای اسرار آمیز مربوط میشوند؛ جاهایی که مسافران بدون داشتن هیچگونه راهنما اینقدر دور خودشان می چرخیدند تا نهایتا از پای می افتادند. ‏

‏

همین چند وقت پیش بود که شبکه 4 مستندی در مورد خلبانهای گمشده در مثلث برمودا (معروف به پرواز 19) پخش کرد. در این مستند بر اساس گزارشها و مدارک بجا مانده از سال 1945 این فرضیه مطرح شده بود که با توجه به شباهت جزایر مختلف منطقه برمودا به همدیگر، در آب و هوای طوفانی و ابری (مثل زمان پرواز 19) خلبانها نمی توانند زیاد به دیده هایشان اطمینان کنند، حالا اگر اشکال کوچکی در قطب نما باشد (یا آنطور که در مستند اشاره شد در "اطمینان خلبان به قطب نما") خلبان هرگز نخواهد توانست مسیر درست را پیدا کند و آنقدر دور خودش خواهد چرخید که سوختش تمام شود.

باید خوشحال باشیم این روزها با رواج استفاده از ابزارهای جهت یابی نوین، دیگر کمتر داستانهایی از این قبیل می شنویم. راستی آیا موبایل شما مجهز به جی-پی-اس است؟

استفاده از کوهستان و طبیعت زیبایش و لذت بردن از آن نیاز به رعایت اصول و مقرراتی دارد که رعایت هر یک از آنها در تندرستی و سلامتی کوهنورد بسیار موثر است:

-هرگز تنها به کوه نروید.

-از مسیرهای عمومی و علامت گذاری شده حرکت نمایید.

-به خانواده، دوستان، قرارگاهها، و پناهگاهها مسیر کوه پیمایی خود را اطلاع دهید و پس از بازگشت نیز به تمامی کسانی که اطلاع داده اید خبر بازگشت خود را اعلام نمایید.

-صعود خود را صبح زود آغاز کنید. همیشه طوری برنامه ریزی کنید که وقت اضافی برای استراحت، بازگشت و حوادث پیش بینی نشده داشته باشید.

-وضعیت هوا را به طور دائم در نظر داشته باشید.

-برنامه و زمان بندی دقیقی برای کوه پیمایی تنظیم نمایید.

-همیشه یک سوت و یک چراغ قوه به همراه داشته باشید.

-قبل از آغاز برنامه اطمینان حاصل نمایید که کلیه امکانات لازم برای کوه پیمایی را به همراه دارید.

- هرگز از ساک و کیف به جای کوله پشتی استفاده نکنید.

  -قدم ها را با مکث بردارید و در شیبهای تند روی هر پا اندکی استراحت نمایید.

 -کفش و لباس مناسب فصل را بپوشید و همیشه لباس اضافی نیز به همراه داشته باشید.

-اگر برنامه شب مانی دارید قبل از تاریک شدن هوا اقدام به برپایی چادر و کمپ نمایید.

-همیشه یک کیف کمکهای اولیه همراه خود داشته باشید.

-یک کیسه کوچک زباله در کوله پشتی خود داشته باشید و فراموش نکنید که کوه همیشه باید تمیز باشد تا قابل استفاده مجدد برای شما و دیگران باشد.

-با یک قدم دم و با قدم دیگر بازدم را انجام دهید ، فراموش نکنید که تنفس را از راه بینی انجام دهید و در شیبهای تند با هر قدم یک دم و یک بازدم انجام دهید

 -طول و سختی مسیر صعود براساس توانایی ضعیف ترین فرد گروه انتخاب شود.

-افراد گروه در یک برنامه کوه پیمایی باید از آمادگی جسمانی و روانی مناسب برخوردار باشند.

 -افراد گروه نباید اختلاف سنی زیادی با هم داشته باشند و تا اندازه ای یکدل و هم سلیقه و هم اخلاق باشند.

-هر گروه حداقل باید یک مربی درجه (3) کوه پیمایی به همراه خود داشته باشد.

 -در مسیرهای برفی، از سرخوردن بدون کنترل خودداری نمایید.

-اگر مشکلی پیش آمد و یک نفر مصدوم در گروه به همراه دارید قبل از اتلاف وقت به طرف پایین حرکت نمایید.

 -کروکی ، نقشه و قطب نما یا G.P.S همراه داشته باشید.

 -اندازه قدمها و گامها به اندازه عرض شانه ها برداشته شود.

-با یک قدم دم و با قدم دیگر بازدم را انجام دهید و تنفس را از راه بینی انجام دهید و در شیبهای تند با هر قدم یک دم و یک بازدم انجام دهید.

-هیچ وقت بدون اجازه سرپرست از تیم جدا نشوید.

 -در سربالایی ها و شیبهای تند به صورت زیگزاک حرکت نمایید تا شیب مسیر شکسته شود.

 -در سربالایی و سرازیریها با تمام کف پا راه بروید.

 -از حرکت با بغل پاها در سرازیری ها خودداری کنید.

 -در صعود، همیشه سنگینی خود را به جلو و در فرود سنگینی خود را به عقب متمایل نمایید.

 -قبل از حرکت ابتداء تمرینات ورزشی و حرکات کششی را حتماً انجام دهید.

 -در ابتدا حرکت هر نیم ساعت 10 دقیقه استراحت و سپس زمان حرکت زیادتر و زمان استراحت کمتر می گردد (به ازای هر یک ساعت حرکت 10 دقیقه استراحت نمایید)

-در هنگام استراحت و حرکت، خوردن آب و تنقلات و شیرینی جات را فراموش نکنید.

 -بعد از توقف ، کوله پشتی و پشت خود را به طرف آفتاب قرار دهید و بلافاصله لباس گرمکن و بادگیر خود را بپوشید.

 -در هنگام حرکت از پوشیدن لباس اضافی خودداری نمایید و هنگام توقف آنها را بپوشید.

 -پاها را روی زمین نکشید بلکه اندکی از زمین بلند کنید و دستها را آزاد نگهدارید.

 -هر 125 قدم حدود 100 متر می باشد و مسافت پیموده شده را می توان به این صورت محاسبه نمایید.

-در صخره نوردی همیشه 3 نقطه از بدن باید درگیر سنگ باشد.

-آهسته و منظم حرکت کنید.

 -برای شروع کوه پیمایی سعی کنید تابستان و اوایل پاییز را انتخاب کنید.

 -از ریزش و جا به جا کردن سنگ خودداری نمایید.

 -اگر گُم شدید در فرود آمدن از کوه عجله نکنید، با مشورت بهترین راه را پیدا کنید.

-مسیر صعود را با سنگ چین علامت گذاری نمایید تا در زمان برگشت دچار اشتباه و گُم کردن راه نشوید.

-با محاسبه زمان فرود وصعود زمان و توان خود را تقسیم بندی نمایید.

 

با آغاز فصل بهار و پرداختن بیشتر علاقمندان به رشته کوهنوردی به این ورزش زیبا  چند نکته کلیدی رو در قالب مقدمات کوهنوردی تقدیم حضورتون می کنم . امیدوارم که براتون قابل استفاده باشد .
البته می دونید که تجربیات و علم کوهنوردی اخیراً رشد چشم گیری داشته  است و در صورت ادامه آن ، روز به روز به دانش شما در این  رشته مفرح و نشاط آور افزوده خواهد شد .

1- شرایط جوی کره زمین به گونه ای است که به ازای هر هزار متر افزایش ارتفاع ، حدود 5 الی 7 درجه سرد تر خواهد شد . این اصل مهم از حیاتی ترین آموختنی های کوهنوردی است .

2- قبل از گام نهادن در راه صعود ، غرور و تکبر خود را پای کوه دفن کنید و راه را ادامه دهید .

3-گرانی یا کمبود برخی از وسایل کوهنوردی نباید موجب عدم تهیه آنها و سهل انگاری در کنترل وسایل و به خصوص تجهیزات فنی شود . تمامی وسایل و ابزار مستهلک و فرسوده باید از چرخه مصرف خارج و به موقع تعویض شوند .

4-باید بدانیم دوران کوهنوردی سنتی و صرفاً تجربی به سر آمده و کوهنوردی نوین با گستره ای عظیم بر مبنای اصول علمی و کاربردی ، لزوم آموزش و تحقیق و مطالعه را با خود به ارمغان آورده است . ضمن حفظ ارزشهای دیرین این ورزش ، سعی کنیم در راهی نو و روشن قدم بگذاریم .

5- کوهستان دوست همه کسانی است که خود و کوه را به خوبی می شناسند و راههای گام نهادن در عرصه بیکران آن را نیز به درستی آموخته باشند . همانطور که کوه مهربان است اگر قوانین حاکم بر کوه را نادیده بگیرید بسیار بی رحم و خطرناک می شود . این ما هستیم که رفتارمان با کوه چگونه باشد .

6-کوه را تمیزتر از آنچه قبل از آمدنتان بو ترک کنید و به سمت خانه شهر خود بازگردید .
توجه داشته باشید بطری های پلاستیکی در طبیعت تجزیه نمی شوند و یا زمانی چند صد ساله برای تجزیه شدن آنه صرف می شود که وجود این اجسام باعث آلودگی محیط زیست می گردد . قوطی های کنسرو و اجسام فلزی نیز برای طبیعت مضر هستند و آنها را نیز باید جهت بازیافت به شهرها منتقل شود . در مورد اجسام تجزیه پذیر مانند پوست میوه باید آنرا دور از مسیر در زیر خاک دفن نمود .

همنوردان عزیز ، گروه ها ، باشگاههای کوهنوردی و علاقمندان به این رشته زیبا ؛ خواهشمند است  مطالب زیبای خود را در قالب (شعر ، مقاله ، گزارش صعود ، توصیف طبیعت ، انتقاد ، راهکار و .... ) به نشانی ایمیل kanoon_toloo@yahoo.com ارسال کنید تا با نام خودتان در این ویلاگ ثبت گردد .
دوست دارم اولویت مطالب درج شده برای هم استانی های عزیز باشد ، ** ولی وقتی چیزی نمی فرستید  چه سود ؟ **  بر حسب ، وظیفه اطلاع رسانی رویدادهای عمومی و مطالب آموزشی هم از جایگاه خاص خودش برخوردار است .